Program wychowawczo – profilaktyczny Szkoły Podstawowej Nr 6
im. Elizy Orzeszkowej w Żyrardowie 2024/2025
Podstawa prawna
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.).
Konwencja o Prawach Dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. nr 120, poz. 526).
Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 900 ze zm.).
Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 2050 ze zm.).
Ustawa z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 700 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1449).
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
U S T AWA z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
We wrześniu 2024 r. dokonaliśmy diagnozy czynników ryzyka i czynników chroniących wśród uczniów klas V, VI, VII i VIII naszej szkoły (Ankieta diagnozująca do Programu wychowawczo – profilaktycznego wrzesień 2024 r. Rola czynników ryzyka i czynników chroniących w rozwoju zachowań problemowych u uczniów naszej szkoły (klasy V, VI, VII, VIII), diagnozy wśród rodziców uczniów w czasie zebrań, obserwacji zachowań uczniów, raportu z ewaluacji wewnętrznej prowadzonej w ubiegłym roku szkolnym, wywiadów z nauczycielami i pracownikami szkoły, analizy dokumentacji szkolnej. W szkole działają nauczycielskie zespoły klasowe, które na początku września dokonują diagnozy, wypełniają kartę Diagnoza - rozpoznawanie indywidualnych możliwości oraz osiągnięć ucznia i czynników środowiskowych, która pozwala na indywidualną diagnozę każdego ucznia w szkole, określanie mocnych stron ucznia, predyspozycji, zainteresowań, uzdolnień, rozpoznawanie przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie uczniów i ich uczestnictwo w życiu szkoły, podejmowanie działań sprzyjających rozwojowi kompetencji oraz potencjału uczniów w celu podnoszenia efektywności uczenia się i poprawy ich funkcjonowania, analizę osiągnięć ucznia i zaplanowanie pomocy psychologiczno – pedagogicznej.
Analiza ankiet dla uczniów w zakresie czynników chroniących: nasi uczniowie czują się w szkole bezpiecznie – w grupie klas V i VI 84%, w grupie klas VII i VIII – 62%; rodzice kontrolują spędzanie przez dziecko czasu wolnego – w grupie klas V i VI – 83%, w grupie klas VII i VIII – 40%; zainteresowania i pasje ma w grupie klas V i VI ma 95% uczniów, w grupie klas VII i VIII –70%; wiedzę w zakresie szkodliwości zażywania środków psychoaktywnych w grupie klas V i VI 48%, a w grupie klas VII i VIII ma 27%; uczniowie deklarują, że spędzają 1 – 2 godziny dziennie grając na komputerze i online - w grupie klas VII i VIII ma 32%, a w grupie klas V – VI 66%; uczniowie deklarują, że spędzają dziennie 1 – 2 godziny w grupie klas VII i VIII 25%, a w grupie klas V – VI 57%.
Czynniki ryzyka: 50% uczniów widzi w szkole agresję w grupie klas VII i VIII, a 65% w grupie klas V i VI; 61% widzi problem wulgaryzmów w klasie w grupie klas VII i VIII, a 67% w grupie klas V i VI; 39% widzi problem wykluczenia kogoś w klasie w grupie klas VII i VIII, a 49% w grupie klas V i VI; uczniowie deklarują, że spędzają 3 – 4 godziny dziennie przeglądając telefon - w grupie klas VII i VIII ma 43%, a w grupie klas V – VI 23%; uczniowie deklarują, że spędzają 3 - 4 godziny dziennie grając na komputerze i online – w grupie klas VII i VIII ma 23%, a w grupie klas V – VI 33%; na pytanie, czy doświadczasz przykrych sytuacji w mediach społecznościowych - w grupie klas VII i VIII ma 13% napisało tak, a w grupie klas V – VI 27%; w grupie klas VII i VIII pytanie o to, czy problemem wśród rówieśników jest palenie papierosów – 27% napisało tak, picie alkoholu – 20% tak, używanie narkotyków – 17% tak, nadużywanie leków – 6% tak.
Wychowawcy klas V – VIII omówili z uczniami wyniki ankiet. Uczniowie przyznali, że pisali o agresji, którą widzą w szkole w czasie przerw - uczniowie popychają się i mówią, że to zabawa, biegają i potrącają innych. Problemem wg. uczniów jest fakt, że potrącenie na korytarzu barkiem jest odbierane jako atak. Uczniowie czasem w szkole widzą palących e-papierosy Nauczyciele reagują, ale gdy nauczyciele odchodzą, uczniowie kontynuują niewłaściwe zachowania. Wychowawcy klas 2, 3 i 4 analizowali z uczniami stan ich poczucia bezpieczeństwa w szkole na lekcjach wychowawczych. Młodsi uczniowie mają obawy przy korzystaniu z toalet, gdy grupki starszych uczniów przebywają w toaletach.
Nauczyciele widzą, że problemem jest zachowanie uczniów na korytarzach – bawią się w zabawy polegające na udawaniu bicia się. Zdarza się, że uczniowie nie przyznają się do winy i wtedy nie jest łatwo wyjaśniać sytuacje. Uczniowie nie zawsze stosują się do zakazu korzystania z telefonów komórkowych w szkole. Nauczyciele widzą problem używania nieodpowiednich słów przez uczniów.
Rekomendacje: Wszyscy wpisujemy uwagi w dzienniku dotyczące nieodpowiednich zachowań uczniów w czasie pobytu uczniów w szkole – taka dokumentacja jest niezbędna przy pisaniu informacji na temat funkcjonowania ucznia w szkole na potrzeby różnych instytucji. Nauczyciele dyżurujący będą monitorować zachowania uczniów i zwracać uwagę na zabawy wyglądające jak bójka. Wychowawcy i specjaliści szkolni będą poruszać problem sprawcy i ofiary przemocy i uczyć innych sposobów rozwiązywania konfliktów. Będziemy przypominać o słowach – przepraszam, proszę, to niechcący, nie zgadzam się na takie zachowania. Będziemy zachęcać do podtrzymywania i rozwijania swoich pasji i zainteresowań. Wzmożona uwaga nauczycieli i pracowników szkoły w czasie dyżurów przy w toaletach szkolnych. Objęcie pomocą psychologiczno – pedagogiczną przez specjalistów szkolnych uczniów, którzy palą e-papierosy. Wychowawcy wspólnie ze specjalistami monitorują sytuację i wzmacniają uczniów we właściwych zachowaniach w sieci. Nauczyciele informatyki realizują powyższe zagadnienia na lekcjach. Przez dziennik elektroniczny będą przekazywane materiały edukacyjne dotyczące wspierania rozwoju umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli, ze szczególnym uwzględnieniem bezpiecznego poruszania się w sieci oraz krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Na stronie szkoły oraz na tablicy na korytarzu będą umieszczane materiały profilaktyczne. W bieżącym roku szkolnym będziemy prowadzić edukację prozdrowotną, wspierać uczniów w zintegrowaniu zespołów klasowych, uświadamiać szkodliwość cyberprzemocy, nauczyciele i uczniowie podejmą działania by zmniejszyć problem wulgaryzmów oraz monitorować zachowanie uczniów. Skierujemy komunikaty do uczniów o zakazie przebywania w czasie przerw w niektórych miejscach w szkole dla podniesienia poczucia bezpieczeństwa. Będziemy uświadamiać uczniów w zakresie bezpiecznego spędzania czasu w czasie przerw – uczniowie bawią się i popychają dla zabawy, a wygląda to jak niebezpieczne zachowania. W czasie zajęć z wychowawcą poruszać będziemy istotne problemy społeczne: zdrowotne, prawne, finansowe, klimatyczne, nauka udzielania pierwszej pomocy i ochrony środowiska. Kładziemy nacisk na uściślenie współpracy całego środowiska szkolnego - uczniów, nauczycieli, rodziców. W realizacji zadań z zakresu profilaktyki będziemy współpracować z Powiatową Stacją Sanitarno – Epidemiologiczną w Żyrardowie, Poradnią Psychologiczno – Pedagogiczną w Żyrardowie i Urzędem Miasta. W realizowanie działań profilaktyczno – wychowawczych w szkole zaangażowani są uczniowie, rodzice uczniów, nauczyciele, specjaliści szkolni – pedagog, psycholog, pedagog specjalny, inni pracownicy szkoły. Doświadczenia w zakresie edukacji zdalnej w czasie trwania pandemii spowodowały, że nauczyciele kładą nacisk na wdrożenie uczniów do korzystania z nowoczesnych technologii w realizacji podstawy programowej.
Rekomendacje z ewaluacji programu wychowawczo profilaktycznego dokonanego na koniec roku szkolnego 2023/2024:
- Poszerzać wiedzę uczniów w tematyce szczególnej dbałości o higienę w celu ochrony zdrowia. Zdrowe odżywianie i zdrowy styl życia.
- Kształtowanie u uczniów umiejętności samokontroli, radzenia sobie ze stresem, rozpoznawania i wyrażania własnych emocji, krytycznego myślenia i podejmowania decyzji w sytuacjach trudnych.
- Podniesienie umiejętności uczniów w zakresie kształtowania umiejętności nawiązywania i podtrzymywania relacji z rówieśnikami, rozpoznawania ich potrzeb, zgodnej współpracy z innymi, z zachowaniem obowiązujących norm i reguł kultury osobistej. Działania integrujące grupę rówieśniczą w obrębie klasy oraz społeczności szkolnej. Kształtowanie norm społecznych w zakresie komunikacji (dzień dobry, dziękuję proszę).
- Kształtowanie umiejętności asertywnego wyrażania własnych potrzeb.
- Podnoszenie kompetencji uczniów w zakresie przygotowania do radzenie sobie w sytuacjach codziennych wymagających umiejętności praktycznych.
- Kształtowanie świadomości odmienności osób niepełnosprawnych, innej narodowości, wyznania, tradycji kulturowej oraz ich praw.
- Eliminowanie z języka uczniów słów obraźliwych, wulgarnych.
- Rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia w kontekście analizy wpływów rówieśników i mediów na zachowanie.
Cele zgodne z kierunkami realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/25
Kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025:
Wnioski z nadzoru pedagogicznego:
W roku szkolnym 2024/2025 społeczność szkoły podejmie działania mając na uwadze powyższe wnioski i rekomendacje.
Misją naszej szkoły jest wychowanie absolwenta o wszechstronnie wykształconej osobowości, posiadającego taki zasób wiedzy
i umiejętności, który pozwoli mu na kontynuowanie nauki na wyższych etapach edukacji, twórczego i odpowiedzialnego, radzącego sobie we współczesnym świecie, mającego poczucie więzi ze swoim miastem, regionem, ze swoją Ojczyzną, człowieka prawego i tolerancyjnego oraz potrafiącego właściwie zorganizować sobie czas wolny, korzystającego z wzorców.
Pielęgnujemy tradycje narodowe i regionalne. Szanujemy godność drugiego człowieka, rozwijamy wartości moralne i etyczne. Szkoła oraz poszczególni nauczyciele są zobowiązani do podejmowania działań mających na celu zindywidualizowane wspomaganie rozwoju każdego ucznia dostosowanie do jego potrzeb i możliwości. Reagujemy w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa. Znamy i wykorzystujemy osiem kompetencji kluczowych, które stanowią połączenie wiedzy, umiejętności i postaw uważanych za niezbędne dla potrzeb samorealizacji i rozwoju osobistego, aktywnego obywatelstwa, integracji społecznej oraz zatrudnienia.
Jednym z priorytetów jest jak najlepsze przygotowanie młodych ludzi do sprawnego funkcjonowania w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Dbamy o to, aby uczniowie zdobywali kompetencje, które pozwolą im efektywnie rozwijać się, a także odnaleźć się na rynku pracy po zakończonej edukacji. Stwarzamy przestrzeń kreatywnego tworzenia, eksperymentowania, rozbudzania ciekawości i odkrywania talentów. Wszystko po to, aby uczniowie mogli doskonalić swoje talenty, w nowoczesny sposób prezentować zdobytą wiedzę i rozwijać kompetencje przyszłości. Sięganie do dziedzictwa cywilizacyjnego Europy.
W roku szkolnym 2024/2025 szkoła będzie realizowała następujące programy i projekty
OBSZAR Zdrowie – edukacja zdrowotna |
|
ZADANIA |
|
Klasy I – III |
Współpraca z rodzicami w celu budowania postawy prozdrowotnej i zdrowego stylu życia. Zapoznanie z podstawowymi zasadami dbałości o zdrowie własne i innych. Zapoznanie z zasadami zdrowego, racjonalnego odżywiania się, higieny osobistej i aktywności fizycznej. Kształtowanie postawy odpowiedzialności za własne zdrowie. Rozwijanie umiejętności podejmowania działań na rzecz ochrony przyrody w swoim środowisku. Kształtowanie umiejętności analizy zjawisk przyrodniczych. Przeciwdziałanie uzależnieniom. Zajęcia dotyczące istotnych problemów społecznych: zdrowotnych, prawnych, finansowych, klimatycznych i ochrony środowiska. Nabywanie umiejętności udzielania pierwszej pomocy, nauka, jak we właściwy sposób reagować na wypadek. Uczniowie będą rozwijać te umiejętności w ramach zajęć z wychowawcą. |
Klasa IV - VIII
|
Współpraca z rodzicami w celu budowania postawy prozdrowotnej i zdrowego stylu życia. Promowanie zdrowego stylu życia. Kształtowanie przyjaznego klimatu w szkole, w tym budowanie prawidłowych relacji rówieśniczych. Rozwijanie i wspieranie działalności wolontariackiej. Kształtowanie u uczniów umiejętności samokontroli, radzenia sobie ze stresem, rozpoznawania i wyrażania własnych emocji, krytycznego myślenia i podejmowania decyzji w sytuacjach trudnych. Prowadzenie działań profilaktycznych związanych z przeciwdziałaniem używaniu środków i substancji psychotropowych, środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych. Zapoznanie uczniów i rodziców z konsekwencjami prawnymi i zdrowotnymi zachowań ryzykownych. Zajęcia dotyczących istotnych problemów społecznych: zdrowotnych, prawnych, finansowych, klimatycznych i ochrony środowiska. Nabywanie umiejętności udzielania pierwszej pomocy, nauka, jak we właściwy sposób reagować na wypadek. Uczniowie będą rozwijać te umiejętności w ramach zajęć z wychowawcą. Kształtowanie świadomości własnego ciała z uwzględnieniem zmian fizycznych i psychicznych w okresie dojrzewania. Kształtowanie krytycznego myślenia i wspomaganie uczniów w konstruktywnym podejmowaniu decyzji w sytuacjach trudnych, zagrażających prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu. |
OBSZAR Relacje – kształtowanie postaw społecznych |
|
ZADANIA |
|
Klasy I - III |
Kształtowanie podstawowych umiejętności komunikacyjnych. Kształtowanie umiejętności przestrzegania obowiązujących reguł. Kształtowanie umiejętności nawiązywania i podtrzymywania relacji z rówieśnikami, rozpoznawania ich potrzeb, zgodnej współpracy z innymi, z zachowaniem obowiązujących norm i reguł kultury osobistej. Zapoznanie z podstawowymi prawami i obowiązkami ucznia oraz członka szkolnej społeczności, rodziny i kraju. Prawa dziecka. Rozwijanie empatii, umiejętności podejmowania działań mających na celu pomoc słabszym i potrzebującym, umiejętności rozwiązywania konfliktów i sporów w społecznie akceptowany sposób. |
Klasa IV - Klasa VIII |
Kształtowanie umiejętności asertywnego wyrażania własnych potrzeb. Rozwijanie wrażliwości na potrzeby i trudności innych ludzi, tolerancja. Budowanie atmosfery wzajemnego szacunku w społeczności szkolnej. Wyzwalanie chęci do działania na rzecz innych osób w celu poprawy ich sytuacji (wolontariat). Rozwijanie poczucia przynależności do grupy (samorząd uczniowski, drużyna). Rozwijanie świadomości dotyczącej roli osób znaczących i autorytetów. Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych: wyrażanie własnych opinii, przekonań i poglądów z poszanowaniem innych poglądów. Kształtowanie umiejętności szukania inspiracji, rozwijanie własnej kreatywności. Wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży, ich zdrowia psychicznego. Rozwijanie u uczniów i wychowanków empatii i wrażliwości na potrzeby innych. Dbanie o psychiczny dobrostan uczniów, uważność na pojawiające się kryzysy uczniów. |
OBSZAR Kultura – wartości, normy i wzory zachowań |
|
ZADANIA |
|
Klasy I - III |
Uczestniczenie w życiu kulturalnym środowiska rodzinnego, szkolnego, lokalnego oraz wydarzeniach organizowanych przez najbliższą społeczność. Wyzwalanie potrzeby kontaktu z literaturą i sztuką dla dzieci. Kształtowanie postaw wyrażających szacunek dla ludzi, niezależnie od religii, statusu materialnego, wieku, wyglądu, poziomu rozwoju intelektualnego i fizycznego oraz respektowanie ich praw. Przygotowanie do radzenie sobie w sytuacjach codziennych wymagających umiejętności praktycznych, budzenie szacunku Kształtowanie postaw wyrażających szacunek do symboli i tradycji narodowych oraz tradycji związanych z rodziną, szkołą i społecznością lokalną. Kształtowanie świadomości odmienności osób niepełnosprawnych, innej narodowości, wyznania, tradycji kulturowej oraz ich praw. Podejmowanie działań w celu zapobiegania dyskryminacji.
|
Klasa IV-VIII |
Uwrażliwianie na kwestie moralne, np. mówienia prawdy, sprawiedliwego traktowania. Rozwijanie umiejętności wyrażania własnych emocji. Rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia w kontekście analizy wpływów rówieśników i mediów na zachowanie. Rozwijanie szacunku dla kultury i dorobku narodowego. Rozwijanie takich cech jak: pracowitość, odpowiedzialność, prawdomówność, rzetelność i wytrwałość. Umacnianie więzi ze społecznością lokalną. Popularyzowanie wiedzy i rozwijanie świadomości na temat zasad humanitaryzmu. |
OBSZAR Bezpieczeństwo – profilaktyka zachowań ryzykownych (problemowych) |
|
ZADANIA |
|
Klasy I – III |
Zapoznanie z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa w różnych sytuacjach życiowych, kształtowanie właściwego zachowania się w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia oraz sytuacjach nadzwyczajnych. Kształtowanie umiejętności wyszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, kształtowanie świadomości niebezpieczeństw wynikających z anonimowości kontaktów. Przygotowanie do bezpiecznego i rozsądnego korzystania z narzędzi i urządzeń technicznych, bezpiecznego organizowania zajęć ruchowych i poruszania się po drogach. Przygotowanie do bezpiecznego korzystania ze środków komunikacji. Bezpieczeństwo w sieci. Kształtowanie umiejętności utrzymywania ładu i porządku wokół siebie, w miejscu nauki i zabawy.
|
Klasa IV - VIII
|
Redukowanie agresywnych zachowań poprzez uczenie sposobów rozwiązywania problemów. Budowanie atmosfery otwartości na dyskusję. Uświadamianie zagrożeń wynikających z korzystania z nowoczesnych technologii informacyjnych bezpieczeństwo w sieci. Poszerzanie wiedzy na temat środków uzależniających i zagrożeń z nimi związanych. Rozwijanie umiejętności troski o własne bezpieczeństwo w relacjach z innymi. Przeciwdziałanie pojawianiu się zachowań ryzykownych związanych z używaniem środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych przez uczniów. |
Kompetencje cyfrowe - krytyczne i odpowiedzialne korzystanie z technologii cyfrowych i wykorzystanie ich do uczenia się, pracy i udziału w życiu społecznym. Praca z oprogramowaniem, umiejętność skutecznego korzystania z internetu i zarządzania danymi, rozwiązywanie codziennych problemów technologicznych, podstawowe rozumienie obsługi komputera lub innych urządzeń elektronicznych. |
|
Rozwijanie umiejętności prowadzenia rozmowy w sytuacji konfliktu – podstawy negocjacji i mediacji. |
|
Dostarczanie wiedzy na temat osób i instytucji świadczących pomoc w trudnych sytuacjach. Budowanie atmosfery wsparcia i zrozumienia w sytuacji problemowej. Rozwijanie świadomości dotyczącej prawa do prywatności, w tym do ochrony danych osobowych oraz ograniczonego zaufania do osób poznanych w sieci. |
|
Dostarczenie wiedzy z zakresu prawa dotyczącego postępowania w sprawach nieletnich. |
|
Realizacja programów profilaktycznych i promujących zdrowie psychiczne. Rozwijanie zainteresowań, pasji i uzdolnień uczniów. Przeciwdziałanie niepowodzeniom szkolnym (motywowanie do nauki) w ramach zajęć edukacyjnych oraz przygotowanej oferty zajęć pozalekcyjnych. Kształtowanie i wzmacnianie norm przeciwnych używaniu środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych i innych środków zagrażających zdrowiu i życiu ucznia, niosących ryzyko negatywnych konsekwencji dla zdrowia fizycznego i psychicznego oraz jego otoczenia społecznego. Propagowanie wiedzy na temat prawnych i moralnych skutków posiadania, zażywania i rozprowadzania środków psychoaktywnych. Rozwijanie umiejętności podejmowania działań zgodnych ze zweryfikowanymi źródłami wiedzy. |
Formy realizacji poszczególnych zadań, osoby odpowiedzialne i terminy zostaną określone w programach wychowawczych poszczególnych klas.
EWALUACJA
Ewaluacja programu polega na systematycznym gromadzeniu informacji na temat prowadzonych działań, w celu ich modyfikacji i podnoszenia skuteczności programu wychowawczo-profilaktycznego. Ewaluacja przeprowadzana będzie poprzez:
Ewaluacja programu przeprowadzana będzie w każdym roku szkolnym przez zespół ds. ewaluacji. Wychowawcy klas oceniają skuteczność zaplanowanych działań, konsultują to z rodzicami na zebraniach klasowych i w formie wniosków przedstawiają szkolnemu zespołowi ds. ewaluacji.